ما جهت آشنایی بیشتر با وضعیت محمد صدیق کبودوند,خلاصه ای از بیوگرافی وی را در ذیل می آوریم.

 

1- بیوگرافی:

 

محمدصدیق کبودوند که زادگاه وی شهر کوچک دیواندره در حوالی سنندج مرکز استان کردستان است، در 22 مارس 1963 به دنیا آمد. او فرزند چهارم خانواده است ، که دو برادر و سه خواهر دارد ، پدر و مادر وی در قید حیات نیستند.

 

محمدصدیق کبودوند، در 14 سالگی پدرخود را از دستمی دهد ؛و تا 20 سالگی همراه مادر و خانواده در سنندج زندگی می کند؛ پس از ازدواج در تهران سکونت گزیده است. هم اکنون 2 پسر و 1 دختر دارد. دخترش فارغ التحصیل رشته حقوق بین الملل است .

 

کبودوند در رشته های مدیریت، حسابداری و حقوق بین الملل تحصیل نموده؛ او کارشناس مدیریت بازرگانی و کارشناس ارشد مالی ست ؛ و شروع به تحصیل وی در مقطع کارشناسی ارشد حقوق بین الملل ناتمام مانده است.

 

2- فعالیت های مدنی و اجتماعی:

 

محمدصدیق کبودوند فعالیتهای مدنی و اجتماعی خود را از همان دوران نوجوانی و جوانی آغاز نمود، او نسبت به مواضع و عملکرد حکومت مذهبی حاکم طی این سالها انتقاد و اعتراض داشته است؛ به ویژه نسبت به اقداماتی که با سرکوب اقلیتهای ملی و مذهبی و آزادیهای مدنی و سیاسی و سرکوب مردم کردستان همراه بوده، مواضعی اعتراضی داشته اند.

 

محمدصدیق کبودوند در تابستان 1997 همراه با تعدادی از فعالان ایرانی سازمان «اتحاد برای دموکراسی در ایران» را تاسیس کرد. سازمانی با مشی مسالمت آمیز مدنی برای ترویج فرهنگ دموکراسی، جنبش های مدنی و اجتماعی و مسایل و حقوق زنان . او دراین رابطه نیز مجموعه مطالبی را نیزگردآوری و درصدد چاپ و انتشار آن برآمد ؛ اما اجازه انتشار به وی داده نشد ؛ پس از آن کبودوند تلاش کرد ، تا مجوز و امکان انتشار نشریه ای را فراهم آورد ، که سرانجام پس از پنج سال دوندگی در دسامبر 2003 موفق به انتشار هفته نامه «پیام مردم» شد ، پیام مردم در ابتدا گستره سراسری داشت؛ و در زمینه های سیاسی- اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی اجازه انتشار یافته بود، اما به دلیل فقدان پشتوانه مالی گستره آن به تهران و استان های کردنشین محدود گردید ؛ و به دو زبان فارسی و کردی انتشار می یافت. پیام مردم به جهت عدم پیروی از سانسورهای دستوری و دولتی و به دلیل صراحت لهجه در بیان مطالب، خیلی سریع در میان مردم محبوبیت پیدا کرد ؛و به عنوان نخستین نشریه ایرانی که گروه حقوق بشری داشت، شناخته شد ،این هفته نامه بخش عمده ای از مطالب را به موضوعات حقوق بشری آموزش و آشنایی با این حقوق، دموکراسی، حقوق زنان، حقوق اقلیتها و مردم کرد و حقوق مدنی و شهروندی اختصاص می داد.

 

مشی مستقلانه و عدم پیروی از سیاست های سانسور دولتی و خودسانسوری سرانجام با فشار وزارت اطلاعات محمدصدیق کبودوند مدیرمسئول و سردبیر پیام مردم در 25 ژوئن 2004 بازداشت و دادگستری کردستان دستور توقیف پیام مردم را صادر کرد.

 

پس از توقیف پیام مردم کبودوند با تودیع وثیقه آزاد شد ؛ و این بار با راه اندازی سایت اینترنتی پیام مردم و ایجاد وبلاگ هایی به نام رنج مردم، روزگار، روز کرد و روزنامه نگار کرد به فعالیت های خود به ویژه در زمینه حقوق بشر ادامه داد. او در ادامه فعالیت های روزنامه نگاری برای اجرایی کردن ایده خود در خصوص ضرورت تاسیس انجمن های مدنی و سازمان حقوق بشری که پیشتر در هفته نامه پیام مردم و سایت ها و وبلاگ های خود به طرح آن پرداخته بود، در 9 آوریل 2005 موجودیت سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان را در تهران اعلام کرد.

 

سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان که به همراهی و همکاری تعدادی از فعالان منطقه و همفکران ایشان شکل گرفته بود، خیلی سریع با استقبال مردم روبرو شد؛ به طوری که بزودی 2 بخش عمده آن به نام «گزارشگران حقوق بشر کردستان» و «دیده بانان حقوق بشر کردستان» فعالیت گسترده ای در سرتاسر کردستان و حتا در درون زندانها آغاز کرد ند. تا آنجا که وزارت اطلاعات در گزارشی به دادستانی به این امر معترف است و می گوید: «سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان از ماکو در شمالی ترین نقطه مناطق کردنشین تا ایلام در جنوبی ترین منطقه کردستان در تمام شهرها و روستاها، گزارشگر، دیده بان، عضو فعال و نماینده دارد. اگر در کوره دهاتی «دهکده ای» کوزه آبی از دست یک زن روستایی بیفتد و بشکند، این سازمان از آن مطلع می گردد.»

 

طی سالهای فعالیت او موارد نقض حقوق بشررا افشا و به اطلاع عموم می رسانید ؛از جمله کارهای ایشان : بازداشتها ، صدور حکم حبس و اعدام ، زندانی شدن فعالان مدنی و سیاسی ، زندانی شدن روزنامه نگاران و شهروندان ، تیراندازها و اعمال خشونت به روی تجمعات اعتراضی شهروندان در شهرها و روستاهای کردستان، تعقیب و قتل کولبران و کاسبکاران در مناطق مرزی ،کشته شدن مردم در اثر انفجار تله های مین، خشونت علیه زنان در شهر و روستا و خودکشی و خودسوزی و آزار آنان

 

او در مورد این موارد گزارشهای را تهیه و تنظیم می نمود ؛ و به سازمان های حقوق بشری و رسانه- های عمومی ارسال و با انجام صدها مورد مصاحبه و گفتگو با رسانه های مختلف و عمومی موارد نقض حقوق بشر را افشا و به اطلاع عموم رسانیده است. اضافه بر این ؛ نوشتن صدها بیانیه، اطلاعیه، مناسبت نامه، درخواست نامه، نامه سرگشاده و پیام در محکوم کردن نقض حقوق بشر ،که در اغلب آنها مقام های قضایی، دولتی و کشوری را به بهبود وضعیت حقوق بشر فرا خوانده است. در این باره خود آقای کبودوند در مقدمه دفتر پنجم ذیل عنوان «برای دفاع از حقوق بشر» آورده است.

 

این سازمان ، نهادی مدنی، غیرسیاسی و غیردولتی است ، که با تعهد به پیشبرد حقوق بشر و حمایت از آن طبق روح منشور ملل متحد، اعلامیه جهانی حقوق بشر، و اعلامیه و برنامه عمل وین، اهداف و فعالیت‌های خود را پیگیری و دنبال می‌کند. مقاصد و فعالیت‌های اصلی این سازمان طبق اساسنامه آن عبارت است:

 

کوشش برای اجرا و رعایت حقوق و آزادی‌های تصریح شده در اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق‌ها، کنوانسیون‌ها و معاهده‌های بین‌المللی حقوق بشر، پاسداری و دفاع از حقوق بشر و افشای تجاوز به آن، تلاش برای آموزش و ترویج حقوق بشر، تشویق به تحکیم روابط دوستانه میان اقوام و ملت‌ها بر مبنای سه اصل برابری، عدم تبعیض و همزیستی مسالمت‌آمیز، و تشویق به احترام به حق خودمختاری و حق تعیین سرنوشت ملیت‌ها و اقوام و ملت‌ها مطابق روح منشور حقوق بشر.

 

سازمان در عمل برای جلوگیری از سنگسار کردن زنان و مردان، اعدام کودکان، تقاضا برای الغای مجازات اعدام، منع شکنجه و مجازات‌های خشن و غیرانسانی،‌ منع تبعیضات جنسی و خشونت علیه زنان، منع سوءاستفاده از کودکان در هر شکل و به هر شیوه‌ای ، آزادی زندانیان وجدانی و عقیدتی، تقاضا برای تشکیل دادگاه‌های صالح و عادلانه و علنی برای زندانیان سیاسی ، رفع فشار و خشونت علیه افراد آسیب‌پذیرشده ، منع تبعیض و نابرابری‌های ملی، قومی، زبانی و مذهبی، رفع موانع آزادی بیان و عقیده، منع برگزاری تجمعات و گردهمایی‌ها، و منع ایجاد تشکل‌ها، جمعیت‌ها، انجمن‌ها و مجامع کارگری، صنفی، مدنی و سیاسی مسالمت‌آمیز، تلاش نموده ؛ و برچیدن موانع و محدودیت‌های موجود و تطبیق قوانین حاکم با منشور حقوق بشر و استانداردهای بین‌المللی را بطور مکرر خواستار شده است.

 

سازمان حقوق بشر کردستان طی دوره فعالیت، توسط دیده‌بانان و گزارشگران خود، تجاوزات و تعرضات به حقوق شهروندان و تهدید حقوق بشر و موارد نقض آن را بطور روزانه یا بصورت دوره‌ای گزارش نموده است ؛و در این باره به ویژه تجاوز به حقوق زنان، حقوق دستگیرشدگان و زندانیان سیاسی را از نظر دور نداشته است ؛و علاوه بر این، نسبت به اعدام‌های اختصاری و خودسرانه، خشونت و ترور، وجود شکنجه، مرگ‌های مشکوک، بازداشت‌های بدون محاکمه، نابردباری‌های مذهبی، آزار و اذیت و سرکوب اقوام و اقلیت‌های ملی و زبانی و مذهبی، سرکوب آزادی بیان، سرکوب اعتراضات مدنی شهروندان و وضعیت زنان، معترض بوده است ؛ و با صدور بیانیه‌ها و اطلاعیه‌های متعدد و یا در مصاحبه‌ها و گفتگوهای مختلف با رسانه‌های عمومی، اعتراض ونگرانی خود را از بابت موارد مذکور بیان نموده ؛ و بارها بهبود وضعیت‌های مقتضی را درخواست کرده ؛ و موضوعات حقوقی مرتبط، دموکراسی و جامعه مدنی را کماکان مورد پیگیری قرار می‌دهد.

 

3. آخرین وضعیت قضایی:

 

محمدصدیق کبودوند که از 18 تیرماه 1385 بازداشت و زندانی شده است ، 3 پرونده قضایی دارد ،که به قرار ذیل در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران در تهران وکردستان و آذربایجان غربی است، که هر 3 مورد آن با فشار و خواست و گزارش وزارت اطلاعات افتتاح و گشوده شد..

 

1-3 پرونده قضایی :از شعبه دوم ، ویژه امنیت دادگاه انقلاب اسلامی تهران ،که توسط شعبه 15 این دادگاه ، به اتهام اقدام علیه امنیت جمهوری اسلامی از طریق تشکیل و اداره سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان به ده سال حبس ؛ و از بابت تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی از طریق ارتباط و مراوده با سازمان های بین المللی حقوق بشر و ارتباط و مکاتبه با شخص کوفی عنان دبیرکل سازمان ملل متحد ، و گفت وگو با رسانه های عمومی به یکسال حبس ، یعنی درکل به یازده سال حبس محکوم شده است ، که در شعبه 56 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ، ده سال حبس از بابت تاسیس سازمان ، مورد تایید قرار گرفته و قطعی شده است.

 

2-3 پرونده مربوط به فعالیت روزنامه نگاری که به اتهام تشویش اذهان عمومی از طریق درج مطالب در هفته نامه پیام مردم توسط شعبه اول دادگاه عمومی و انقلاب سنندج به یکسال حبس تعزیری، 5 سال محرومیت از روزنامه نگاری و مدیریت نشریه و ابطال پرونده انتشار پیام مردم محکوم شد ،که پس از تایید در دادگاه تجدیدنظر استان تهران میزان محکومیت حبس در دیوان عالی کشور به 6 ماه تقلیل یافته است.

 

3-3 پرونده مربوط به انتشار کتابچه ای در مورد زنان و نقض حقوق آنان در ایران که در دادگاه انقلاب آذربایجان غربی مطرح و مفتوح گردید، که پس از چندبار انتقال وی از تهران به مهاباد که با شکنجه و آزار و اذیت وبی حرمتی به ایشان همراه بود ، تبرئه شدند .

 

با توجه به مراتب فوق محمدصدیق کبودوند ده سال و نیم حبس قطعی شده دارد.

 

4- وضعیت جسمانی :

 

محمدصدیق کبودوند ،تا پیش از بازداشت، هیچگونه سابقه بیماری نداشته است ، در جریان نگهداری 7 ماهه وی در سلول انفرادی و تنهایی، و وضعیت نامطلوب بهداشتی، غذایی و محیطی در زندان دچار ناراحتی های پوستی، گوارشی، کلیه و کبد شد ؛ و به دلیل محدودیت های خاص در سلول انفرادی به طور طولانی هم اکنون با مشکل حاد کلیه و پروستات روبه رو است. علاوه بر این ناراحتی فشار خون وی در دوران بازداشت تشدید گردیده ؛ و این اواخر طی دوره 7 ماهه ، 2 بار با نارسایی و حمله قلبی مواجه شده است ؛در این رابطه به رغم سوابق موجود در پرونده پزشکی وی در زندان ، جمشیدی سخنگوی قوه قضائیه طی مصاحبه ای با رسانه های داخلی وضعیت جسمانی کبودوند را حاد ندانسته و گفته بود ؛ وی دچار بیماری آنفولانزا و ناراحتی کلیه است. این درحالی ست ، که پزشک متخصص پس از مصاحبه ایشان و پس از 18 روز از وقوع عارضه قلبی کبودوند وی را معاینه کرد ؛ و طی گزارشی که به مقامات قضایی ارسال کرد ، ضرورت معالجه فوری و اعزام وی به مرخصی استعلاجی را درخواست نمود ،که با مخالفت وزارت اطلاعات و معاونت امنیت دادستانی مواجه شده است.

 

ایشان طی روزهای25 و 28 دیماه «در 14 و 17 ژانویه 2009» به بیمارستان دولتی قلب در خارج از زندان تحت الحفظ ماموران و با دست بند و به شکلی تحقیرآمیز و شکنجه آمیز در اعزام شد، مسئولان پزشکی بیمارستان مذکور ضرورت آزمایشات بیشتر و بستری شدن وی را تجویز و درخواست کردند ، که موکول به موافقت مقامات امنیتی و قضایی گردید. کبودوند در تاریخ 24/4/89 در بند 350 اوین بیهوش گردید ؛و پس از انتقال به درمانگاه زندان توسط پزشک عمومی بخش زنان مورد معاینه و پزشک مزبور علت بیهوشی را احتمال افت و خیز شدید فشار خون اعلام کرد ؛ اما چند روز بعد ایشان با سرگیجه های شدید و درگیری بخشی از مغز و اعصاب و اختلالات حسی، حرکتی و بینایی مواجه شد. در خواست های کبودوند و خانواده اش جهت معاینه و اعزام به بیمارستان در این مرحله نیز بی پاسخ باقی ماند .

 

گزارشات وکلای کبودوند:

 

نعمت احمدی از وکلای آقای کبودوند در گفتگو با بخش فارسی بی بی سی گفت دادگاه انقلاب در رویه ای خلاف قانون، خود آقای کبودوند را احضار کرده ؛و حکم را به او ابلاغ کرده است. در حالی که طبق قانون حکم باید به وکلای متهم ابلاغ شود.

به گفته آقای احمدی ،حکم صادره با توجه به مجموع اتهامات وارد شده به آقای کبودوند بسیار سنگین است . محمدصدیق کبودوند که ریاست سازمانی به نام جمعیت دفاع حقوق بشر کردستان را بر عهده دارد، تیر ماه 1385 به دادگاه انقلاب تهران احضار شد ؛ و از آن زمان در بازداشت به سر می برد.

 

خانواده اقای کبودوند در اواسط خرداد ماه جاری خبر از سکته مغزی خفیف او در زندان اوین دادند، و درهمان زمان سازمان دیده بان حقوق بشر با صدور بیانیه ای نسبت به وضعیت آقای کبودوند ، هشدار داد .

 

نعمت احمدی نیز به بی بی سی گفت جمعیت دفاع از حقوق بشر کردستان یک سازمان کوچک است که بیشتر اعضای آن را افراد خانواده و دوستان محمدصدیق کبودوند تشکیل می داده اند و عمده فعالیتش تهیه گزارش های حقوق بشری و اداره وب سایت اینترنتی این جمعیت بوده است.

 

جایزه هلمن – همت

 

نیویورک، 20 ژانویه 2009) - دیده بان حقوق بشر امروز اعلام کرد جایزه هملن/همت که به نویسندگان تحت آزار و اذیت تعلق می گیرد، به محمد صدیق کبودوند فعال ایرانی حقوق بشر اهدا می شود. دیده بان حقوق بشر هر سال جوایز هلمن/همت را به نویسندگانی اهدا می کند که به خاطر ابراز دیدگاه های مخالف، انتقاد از مقام ها و اقدامات حکومت و یا گزارش موضوعاتی که حکومت با انتشارآنها مخالف است، مجازات می شوند.

 

سارا لی ویتسون مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای دیده بان حقوق بشر می گوید: "فعالیت های کبودوند بعنوان یک مدافع حقوق بشر و روزنامه نگار مروج و حامی اصلاحات در ایران موجب زندانی شدن او شده است. او با وجود نیاز اضطراری به مراقبت های پزشکی امکانات کافی در اختیار ندارد."

وی می افزاید: "تجربه او گواهی ناگوار مخمصه روزنامه نگاران، دگراندیشان و سایر منتقدین مسالمت آمیز در ایران امروز است."

 

کبودوند روزنامه نگار و مدافع برجسته حقوق بشر در ایران است که در سال 2005 سازمان حقوق بشر کردستان را با هدف حمایت از حقوق کردهای ایران بنیانگذاری کرد. این سازمان سپس گسترش پیدا کرد و 200 گزارشگر را در سراسر کردستان ایران در بر گرفت. آنها گزارش های دقیق و به موقعی از منطقه تهیه می کردند که در

روزنامه بنام پیام مردم که اکنون تعطیل شده منتشر می شد. کبودوند مدیر مسئول و دبیر این نشریه

بود. کبودوند با فعالیت های حقوق بشری و خبرنگاری خود نقشی اساسی در ایجاد شبکه جامعه مدنی برای جوانان و فعالان کرد داشت. اوهمچنین نویسنده سه کتاب بوده است:

"نیمه دیگر" درباره حقوق

 

زنان، "برزخ دمکراسی" و "جنبش اجتماعی".